Đạo văn là gì? Cách tránh đạo văn của người khác

Rất nhiều người chỉ nghĩ đơn giản rằng, đạo văn là việc sao chép bài viết hay ý tưởng của người khác về làm của mình. Tuy nhiên, còn rất nhiều biến tấu khác của việc đạo văn mà bạn chưa biết. Vậy thực chất đạo văn là gì? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để được giải đáp nhé!

Đạo văn là gì?

Đạo văn có thể được hiểu như sau:

  • Là việc sao chép nguyên xi bài viết, sản phẩm, ý tưởng hay một phát minh của người khác.
  • Sử dụng các nghiên cứu hoặc sản phẩm của người khác mà không công bố.
  • Ăn cắp ý tưởng hay tạo ra những ý tưởng , sản phẩm dựa trên ý tưởng của người khác cũng được gọi là đạo văn.
  • Sao chép một phần từ ngữ hay ý tưởng của người khác mà quên không ghi rõ nguồn gốc cũng có thể bị xem là đạo văn. Vì vậy, nếu muốn sử dụng sản phẩm hoặc ý tưởng của người khác thì nên ghi rõ nguồn và trích dẫn rõ ràng. Tuy nhiên, nếu bạn sao chép quá nhiều thì cũng bị quy vào lỗi đạo văn dù đã trích dẫn đầy đủ.

Đạo văn được coi là hành vi vi phạm đạo đức về mặt báo chí. Trong học tập, đạo văn còn được coi là hành vi thiếu trung thực. Người bị tố cáo đạo văn có thể bị phạt ở các mức độ khác nhau tùy theo chế tài của đơn vị liên quan, có thể là phạt tiền, đình chỉ học, đuổi việc. Ở trường hợp nghiêm trọng hơn thì đạo văn còn có thể cấu thành hành vi vi phạm bản quyền.

Các trường hợp đạo văn thường gặp

  • Đạo văn tuyệt đối: Người đạo văn sử dụng toàn bộ công trình của một ai đó thành của mình một cách trắng trợn.
  • Đạo văn hoàn toàn: Giữa bản sao chép và bản gốc có sự khác biệt nhưng về cách phân bổ, bố cục thì giống nhau.
  • Có sự điều chỉnh nhẹ về mặt bố cực và sao chép từ nhiều nguồn khác nhau. Vấn đề đạo văn này được đánh giá là lỗi nhẹ hơn 2 trường hợp kia một chút nhưng vẫn là sự đánh cắp ý tưởng của người khác.
  • Có sự thay đổi về nội dung, bố cục, câu cú. Nhưng về ý tưởng và nội dung cốt lõi vẫn giống văn bản gốc.
  • Đạo văn cấp độ nhẹ: Người viết đã dành nhiều thời gian để giải thích và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để tạo cho mình một sản phẩm riêng.
  • Sản phẩm được đánh giá là tự viết nhưng có sự vay mượn từ các nghiên cứu trước đó để biến nó thành bài viết của mình.
đạo văn là gì
Thế nào được gọi là đạo văn. Ảnh: Internet

Diễn đạt ý tưởng của người khác có được coi là đạo văn?

Nhiều bạn thắc mắc rằng, nếu như chỉ diễn đạt lại ý tưởng của người khác theo lời văn của mình mà không chép nguyên xi thì có bị xem là đạo văn không?

Câu trả lời cho bạn là có.

Theo Sandler, ngay cả khi cấu chữ đã được thay đổi nhưng ý tưởng gốc vẫn giữ nguyên thì vẫn bị xem là đạo văn bình thường.

Tuy nhiên, trường hợp này cần được chứng minh, người sao chép có biết tới tác phẩm gốc hay chưa. Tình trạng này có thể tạm gọi là “nhái văn” – một dạng của đạo văn. Nhưng nói chung đây cũng là một dạng ăn cắp ý tưởng.

Cách tránh đạo văn của người khác

Bước 1: Tìm hiểu thật kỹ vấn đề mà bạn muốn nói

Bởi khi đã tìm hiểu kĩ về sự vật, sự việc nào đó thì bạn sẽ có thể viết về chúng dễ dàng hơn theo phong cách ngôn ngữ của bản thân

Tìm hiểu thông tin lấy nguồn từ đâu? 

Với thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, chỉ với một chiếc điện thoại có kết nối mạng là bạn có thể tìm bất cứ thông tin gì trên Google. Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm các nguồn khác như sách, báo. Dù gì đi chăng nữa, đây cũng là thông nguồn thông tin chính thống, chính xác hơn Internet.

Bạn nên tham khảo thông tin khác nhau tới từ nhiều nguồn để hạ thấp khả năng đạo văn của người khác. Chẳng hạn khi nghiên cứu về hệ tiêu hóa, nếu chỉ dựa trên 1 cuốn sách để nói về vấn đề này thì khả năng cao bạn sẽ sao chép một cách vô tình mà không hề biết cao hơn là khi bạn tham khảo từ 3 nguồn, 3 cuốn sách khác nhau.

Bước 2: Diễn đại bằng nhiều cách khác nhau

Điều quan trọng là bạn phải hiểu được rõ vấn đề mà tài liệu tham khảo muốn nói tới, từ đó hãy sử dụng ngôn từ của mình để thể hiện ý nghĩa chứa đựng bên trong.

Tránh việc tham khảo tài liệu của một tác giả quá nhiều, vì khi đó bạn sẽ có xu hướng diễn đạt lại y hệt cách viết của các tác giả đó.

Bước 3: Trích dẫn đoạn văn hoặc ghi rõ nguồn viết

Nếu bạn cần phải dẫn một câu nói trong tài liệu bạn tham khảo thì bạn phải đặt chúng giữ dấu ngoặc kép và trích dẫn đúng nguyên tắc. Khi đó người đọc bài sẽ hiểu rằng, bạn đang trích dẫn một câu nói của người khác mà không bị đánh là dính lỗi đạo văn. 

Lưu ý: Bạn nên chèn dấu trích dẫn ngay khi bắt đầu thực hiện, vì nếu đến câu nói cuối cùng mới làm thì có thể bạn sẽ bỏ sót một đoạn nào đó và sẽ bị quy về lỗi đạo văn.

Bước 4: Nếu nên tác giả của ý tưởng đó

Đây cũng là một cách giúp bạn tránh phải lỗi đạo văn. Bạn có thể đề cập tới văn bản gốc theo sự diễn đạt của bản thân

Chẳng hạn như: Theo Ông A,”….” Đoạn trong dấu ba chấm chính là trích dẫn nguyên văn câu nói của tác giả.

Bước 5: Hiểu rõ được kiến thức về bản quyền

Hậu quả của việc đạo văn không chỉ mang lại một văn bản/sản phẩm chất lượng thấp mà nó còn có thể trở thành hành vi vi phạm bản quyền. Chính vì thế, việc trang bị cho mình những kiến thức về bản quyền là việc không thừa một chút nào đâu nhé!

Bước 6: Loại bỏ những trích dẫn không cần thiết

Bạn hãy loại bỏ những trích dẫn đơn lẻ trong nghiên cứu, vì những thông tin này có thể khiến người đọc rối rắm, khó hiểu.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng một số tuýp dưới đây để giảm tỷ lệ đạo văn:

  • Thay bố cục của bài viết.
  • Hoán đổi vị trí, trật tự của các câu trong đoạn văn bản.
  • Hoán đổi vị trí các cụm từ trong 1 câu.
  • Thay thế các nội dung hay cụm từ dễ bị phát hiện là đạo văn bằng nội dung hay cụm từ đồng nghĩa.

Trên đây là một số thông tin liên quan tới vấn đề đạo văn và cách tránh đạo văn. Hy vọng bài viết trên sẽ giúp ích được cho bạn.

Như Quỳnh

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*